Στις 2 Ιουνίου 1971, στο Wembley του Λονδίνου, ο Παναθηναϊκός έπαιξε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών απέναντι στον Άγιαξ και ηττήθηκε 2-0. Στις 2 Ιουνίου 2027 κλείνουν 56 χρόνια από εκείνη τη βραδιά. Μέχρι σήμερα είναι η μοναδική φορά που ελληνική ομάδα έφτασε στον τελικό του θεσμού.
Ο Πούσκας και μια ομάδα ερασιτεχνών
Το 1970 τον πάγκο του Παναθηναϊκού ανέλαβε ο Φέρεντς Πούσκας, ο Ούγγρος θρύλος που είχε σκοράρει τέσσερα γκολ στον τελικό του 1960. Οι παίκτες του ήταν ερασιτέχνες: ο σέντερ φορ Αντώνης Αντωνιάδης, για παράδειγμα, δούλευε σε ασφαλιστική εταιρεία. Ο Πούσκας δεν έκανε μεγάλους λόγους στα αποδυτήρια, αλλά τους έλεγε ότι και οι αντίπαλοι έχουν μόνο δύο πόδια.
Ο δρόμος ξεκίνησε με τη Ζενές Ες του Λουξεμβούργου (7-1 συνολικά) και τη Σλόβαν Μπρατισλάβας (4-2). Στα προημιτελικά ο Παναθηναϊκός έφερε 1-1 στο Goodison Park και 0-0 στην Αθήνα με την Έβερτον, προκρινόμενος με το εκτός έδρας γκολ.
Η ανατροπή με τον Ερυθρό Αστέρα
Στον ημιτελικό ήρθε το μεγάλο θαύμα. Στο Βελιγράδι, μπροστά σε περίπου 90.000 θεατές, ο Ερυθρός Αστέρας νίκησε 4-1 και όλοι θεωρούσαν την πρόκριση τελειωμένη.
Στις 28 Απριλίου, στη γεμάτη Λεωφόρο, ο Αντωνιάδης σκόραρε στο πρώτο λεπτό και ξανά στο 55'. Στο 63' ο Αριστείδης Καμάρας έγραψε το 3-0 που έστειλε την ομάδα στο Λονδίνο. Η Αθήνα γιόρταζε για ώρες, με τις κερκίδες να έχουν γεμίσει πράσινες σημαίες και πανό.
Ο Άγιαξ, από την πλευρά του, πέρασε από την 17 Νέντορι Τιράνων, τη Βασιλεία, τη Σέλτικ και την Ατλέτικο Μαδρίτης. Είχε χάσει τον τελικό του 1969 και τώρα ήθελε την πρώτη του κούπα.
Πράσινο τριφύλλι απέναντι στην κόκκινη λωρίδα
Ο Παναθηναϊκός φόρεσε την πράσινη φανέλα με το λευκό τριφύλλι στο στήθος. Ο Άγιαξ εμφανίστηκε με τη λευκή φανέλα με τη φαρδιά κόκκινη κάθετη λωρίδα και λευκό σορτσάκι.
Η φανέλα του Άγιαξ εκείνων των χρόνων, με την οποία κατέκτησε τρία σερί Κύπελλα Πρωταθλητριών από το 1971 ως το 1973, έχει ανακηρυχθεί σε ψηφοφορία η πιο θρυλική ποδοσφαιρική φανέλα. Η πράσινη του Παναθηναϊκού είναι για κάθε Έλληνα φίλαθλο η φανέλα του Wembley.
Ο αγώνας: ένα γκολ νωρίς, ένα στο τέλος
Στο γήπεδο βρέθηκαν πάνω από 83.000 θεατές, με τον Άγγλο Τζακ Τέιλορ στη διαιτησία. Ο Παναθηναϊκός είχε εξασφαλίσει γύρω στα 32.800 εισιτήρια, πολύ λιγότερα από όσα ζητούσε ο κόσμος του.
Ο Άγιαξ του Ρίνους Μίχελς προηγήθηκε ήδη στο 5' με τον Ντικ φαν Ντάικ. Ο Παναθηναϊκός άντεξε με πάθος και με τις επεμβάσεις του Τάκη Οικονομόπουλου, ενώ ο Γιόχαν Κρόιφ και ο Γιόχαν Νέεσκενς ξεχώρισαν στους Ολλανδούς.
Στο 87' ο Άρι Χάαν, που είχε μπει στο ημίχρονο, σούταρε και η μπάλα άλλαξε πορεία στον Άνθιμο Κάψη για το 2-0. Γι' αυτό κάποιες πηγές καταγράφουν το γκολ ως αυτογκόλ.
Οι ήρωες του Wembley
Η ενδεκάδα του Πούσκας ήταν οι Οικονομόπουλος, Τομαράς, Κάψης, Σούρπης, Βλάχος, Καμάρας, Ελευθεράκης, Γραμμός, Αντωνιάδης, Δομάζος και Φυλακούρης. Ο Μίμης Δομάζος, ο «Στρατηγός», ήταν η ψυχή της ομάδας. Ο Αντωνιάδης τελείωσε τη διοργάνωση πρώτος σκόρερ, με δέκα γκολ.
Ξεχωριστή θέση στη μνήμη του κόσμου έχει και ο κεντρικός αμυντικός Φραγκίσκος Σούρπης, γιατρός στο επάγγελμα, που το όνομά του μπήκε ακόμη και σε δημοφιλές τραγούδι. Το 2014 ο Δήμος Αθηναίων τίμησε την ομάδα με έκθεση για το Wembley και τον Πούσκας, ενώ στο γήπεδο του συλλόγου αποκαλύφθηκε αναμνηστική πλακέτα.
Γιατί έμεινε στην ιστορία
Για τον Άγιαξ ήταν η αρχή μιας δυναστείας τριών σερί τροπαίων. Για τον Παναθηναϊκό ήταν η κορυφαία στιγμή στην ιστορία του ελληνικού ποδοσφαίρου σε συλλογικό επίπεδο. Ακόμη και ο Πούσκας θεωρείται ότι πέτυχε εδώ τη μεγαλύτερη επιτυχία της προπονητικής του καριέρας.
Η ιστορία είχε και συνέχεια. Ο Άγιαξ αρνήθηκε να παίξει στο Διηπειρωτικό με τη Νασιονάλ Μοντεβιδέο και τη θέση του πήρε ο Παναθηναϊκός: 1-1 στο Καραϊσκάκη, με γκολ του Φυλακούρη, και ήττα 2-1 στο Μοντεβιδέο. Σε εκείνη την αναμέτρηση ο Γιάννης Τομαράς υπέστη σοβαρό τραυματισμό που ουσιαστικά σημάδεψε την καριέρα του.
Το 2000, για τα 100 χρόνια του Άγιαξ, οι βετεράνοι των δύο ομάδων ξανασυναντήθηκαν στο Άμστερνταμ. Εκεί ο Δομάζος σκόραρε και ο Παναθηναϊκός πήρε μια μικρή, συμβολική «ρεβάνς».
Δες τις φανέλες των ομάδων του Champions League στο sportarena.gr.
Φωτογραφία: Η ενδεκάδα του Παναθηναϊκού στο Wembley, 2 Ιουνίου 1971 – Anefo, Nationaal Archief, Wikimedia Commons, άδεια CC0.