Η δεκαετία του 1960 ξεκίνησε με τον πιο θεαματικό τελικό όλων και τελείωσε με μια νέα Ευρώπη. Η Ρεάλ Μαδρίτης έκανε το πέντε στα πέντε, η Λισαβόνα και το Μιλάνο πήραν τη σκυτάλη, και στο τέλος οι Βρετανοί έμαθαν κι αυτοί πώς είναι να σηκώνουν την κούπα. Δέκα τελικοί, δέκα ιστορίες, και μερικές από τις πιο θρυλικές φανέλες του ποδοσφαίρου.
1960 · Γλασκώβη: Ρεάλ Μαδρίτης – Άιντραχτ 7-3
Στις 18 Μαΐου 1960 στο Hampden Park μαζεύτηκαν 127.621 θεατές, ρεκόρ για τελικό. Η Άιντραχτ Φρανκφούρτης είχε διαλύσει τη Ρέιντζερς με 12-4 στο σύνολο και προηγήθηκε με τον Κρες. Μετά όμως ο Ντι Στέφανο πέτυχε τρία γκολ και ο Πούσκας τέσσερα, για ένα 7-3 που παραμένει ο τελικός με τα περισσότερα γκολ.
Ο αγώνας κινδύνευσε να μη γίνει, γιατί η γερμανική ομοσπονδία είχε απαγορεύσει στις ομάδες της να αντιμετωπίζουν τον Πούσκας και εκείνος χρειάστηκε να ζητήσει γραπτώς συγγνώμη. Περίπου 70 εκατομμύρια τηλεθεατές είδαν τα λευκά της Ρεάλ να κατακτούν τον πέμπτο σερί τίτλο, και στις κερκίδες ήταν ένας 18χρονος Άλεξ Φέργκιουσον.
1961 · Βέρνη: Μπενφίκα – Μπαρτσελόνα 3-2
Στις 31 Μαΐου 1961, στο Wankdorf, έπαιξε τελικό για πρώτη φορά ομάδα άλλη από τη Ρεάλ: η Μπαρτσελόνα την είχε αποκλείσει από τον πρώτο γύρο. Ο Κότσις έβαλε μπροστά τους μπλαουγκράνα, αλλά η Μπενφίκα του Μπέλα Γκούτμαν απάντησε με τον Άγκουας, ένα αυτογκόλ του Ραμαγιέτς και ένα βολέ του Κολούνα, που έπαιζε με σπασμένη μύτη.
Ο Τσίμπορ μείωσε, όμως η Μπαρτσελόνα χτύπησε τέσσερα δοκάρια. Τα δοκάρια τότε ήταν τετράγωνα, και στη Βαρκελώνη ακόμη αναρωτιούνται τι θα είχε γίνει με στρογγυλά.
1962 · Άμστερνταμ: Μπενφίκα – Ρεάλ Μαδρίτης 5-3
Στις 2 Μαΐου 1962, στο Olympisch Stadion, ο Πούσκας έκανε χατ τρικ στο πρώτο ημίχρονο και η Ρεάλ πήγε στα αποδυτήρια με 3-2. Στο δεύτερο μέρος ο Κολούνα ισοφάρισε και ένας 20χρονος από τη Μοζαμβίκη, ο Εουζέμπιο, έκλεισε το 5-3 με δύο κεραυνούς, ο ένας από πέναλτι.
Στο τέλος ο Πούσκας έδωσε συμβολικά τη φανέλα του στον Εουζέμπιο, σαν να του παρέδιδε τη σκυτάλη. Ο Γκούτμαν έφυγε λίγο μετά, και σύμφωνα με τον θρύλο καταράστηκε τη Μπενφίκα να μην ξανακερδίσει ευρωπαϊκό τίτλο.
1963 · Λονδίνο: Μίλαν – Μπενφίκα 2-1
Ο πρώτος τελικός σε αγγλικό έδαφος έγινε στις 22 Μαΐου 1963 στο Wembley, που ήταν λιγότερο από μισογεμάτο. Ο Εουζέμπιο άνοιξε το σκορ, αλλά ο Βραζιλιάνος Αλταφίνι, που είχε παίξει σε Μουντιάλ και με τη Βραζιλία και με την Ιταλία, γύρισε το ματς με δύο γκολ.
Η Μίλαν του Νερέο Ρόκο δεν φόρεσε τις κόκκινες και μαύρες ρίγες αλλά μια λευκή εναλλακτική εμφάνιση, που έμεινε γνωστή ως η «τυχερή» ευρωπαϊκή της φανέλα. Ήταν ο πρώτος τελικός χωρίς ισπανική ομάδα.
1964 · Βιέννη: Ίντερ – Ρεάλ Μαδρίτης 3-1
Στο Prater, στις 27 Μαΐου 1964, η Ίντερ του Ελένιο Ερέρα έφτασε στον τελικό με την πρώτη της συμμετοχή. Ο Σάντρο Ματσόλα σκόραρε δύο φορές και ο Μιλάνι μία, ενώ για τη Ρεάλ μείωσε ο Φέλο.
Ο Τανίν σημάδεψε τον Ντι Στέφανο σε όλο το ματς, και ο τερματοφύλακας Σάρτι αγωνίστηκε παρότι χτύπησε στο ζέσταμα. Ήταν ο τελευταίος επίσημος αγώνας του Ντι Στέφανο με τη λευκή φανέλα.
1965 · Μιλάνο: Ίντερ – Μπενφίκα 1-0
Στις 27 Μαΐου 1965 ο τελικός έγινε στο σπίτι της Ίντερ, το San Siro, με 89.000 θεατές και γήπεδο λασπωμένο από τη βροχή. Ο Βραζιλιάνος Ζαΐρ σούταρε χαμηλά λίγο πριν από το ημίχρονο και η μπάλα γλίστρησε κάτω από τον Κόστα Περέιρα.
Ο Περέιρα τραυματίστηκε αργότερα και, επειδή δεν υπήρχαν αλλαγές, τη θέση του στο τέρμα πήρε ο αμυντικός Ζερμάνο. Με δέκα παίκτες η Μπενφίκα δεν βρήκε την ισοφάριση και η Ίντερ κράτησε τον τίτλο της.
1966 · Βρυξέλλες: Ρεάλ Μαδρίτης – Παρτιζάν 2-1
Στο Heysel, στις 11 Μαΐου 1966, η Παρτιζάν έγινε η πρώτη ομάδα από την Ανατολική Ευρώπη σε τελικό και προηγήθηκε με τον Βελιμπόρ Βάσοβιτς. Ο Αμάνθιο και ο Σερένα έκαναν την ανατροπή μέσα σε έξι λεπτά.
Ήταν η πρώτη Ρεάλ που κατέκτησε τον τίτλο μόνο με Ισπανούς, και ο αρχηγός Χέντο πήρε την έκτη του κούπα. Μετά τη νίκη τέσσερις παίκτες πόζαραν για τη Marca ως Beatles, και η ομάδα έμεινε γνωστή ως «Yé-yé», από το «She Loves You».
1967 · Λισαβόνα: Σέλτικ – Ίντερ 2-1
Στο Estádio Nacional, στις 25 Μαΐου 1967, η Ίντερ προηγήθηκε από νωρίς με πέναλτι του Ματσόλα και κλείστηκε στο catenaccio. Η Σέλτικ του Τζοκ Στάιν επιτέθηκε ασταμάτητα, ο Τζέμελ ισοφάρισε με κεραυνό και ο Τσάλμερς έδωσε τη νίκη λίγο πριν από το τέλος.
Τα «Λιοντάρια της Λισαβόνας» είχαν γεννηθεί όλα σε ακτίνα 30 μιλίων από τη Γλασκώβη. Φορούσαν τις λευκοπράσινες οριζόντιες ρίγες με τους αριθμούς στο σορτσάκι και όχι στην πλάτη, κάτι που η Σέλτικ κράτησε για δεκαετίες. Λόγω της εισβολής των οπαδών, ο αρχηγός Μπίλι ΜακΝίλ παρέλαβε το τρόπαιο στην εξέδρα.
1968 · Λονδίνο: Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ – Μπενφίκα 4-1 (παρ.)
Δέκα χρόνια μετά το Μόναχο, στις 29 Μαΐου 1968, η Μάντσεστερ Γιουνάιτεντ βγήκε στο Wembley με μπλε εμφάνιση. Ο Μπόμπι Τσάρλτον, επιζών της τραγωδίας όπως και ο Φουλκς, σκόραρε με σπάνια κεφαλιά, αλλά ο Ζάιμε Γκράσα ισοφάρισε και ο Στέπνεϊ κράτησε την ομάδα του με μια μεγάλη απόκρουση στον Εουζέμπιο.
Στην παράταση ο Τζορτζ Μπεστ πέρασε και τον τερματοφύλακα και έβαλε το 2-1 σε άδεια εστία. Ο Μπράιαν Κιντ σκόραρε ανήμερα των 19ων γενεθλίων του και ο Τσάρλτον έγραψε το 4-1.
1969 · Μαδρίτη: Μίλαν – Άγιαξ 4-1
Στις 28 Μαΐου 1969, στο Μπερναμπέου, ο Άγιαξ του νεαρού Γιόχαν Κρόιφ έγινε η πρώτη ολλανδική ομάδα σε τελικό. Η Μίλαν όμως ήταν ασταμάτητη: ο Πιερίνο Πράτι έκανε χατ τρικ και ο Σορμάνι έβαλε ένα ακόμη.
Το γκολ του Άγιαξ το πέτυχε από πέναλτι ο Βάσοβιτς, ο ίδιος που είχε σκοράρει για την Παρτιζάν το 1966. Το χατ τρικ του Πράτι έμεινε για πάνω από μισό αιώνα το τελευταίο σε τελικό της διοργάνωσης.
Η κληρονομιά της δεκαετίας
Η δεκαετία έκλεισε το κεφάλαιο της απόλυτης κυριαρχίας της Ρεάλ και άνοιξε τον δρόμο σε Πορτογάλους, Ιταλούς και Βρετανούς. Μαζί της έμειναν και οι φανέλες: τα λευκά της Ρεάλ και της Μίλαν, τα κόκκινα της Μπενφίκα, οι ρίγες της Σέλτικ και τα μπλε της Γιουνάιτεντ.
Υπάρχει και ελληνική συνέχεια. Ο Άγιαξ που έχασε το 1969 επέστρεψε δύο χρόνια μετά στο Wembley, εκεί όπου είχαν γίνει οι τελικοί του 1963 και του 1968, και κέρδισε τον Παναθηναϊκό στον τελικό του 1971.
Δες τις φανέλες των ομάδων του Champions League στο sportarena.gr.
Φωτογραφία: Το πρώτο γκολ του Πούσκας στον τελικό Μπενφίκα – Ρεάλ του 1962 στο Άμστερνταμ – Joop van Bilsen / Anefo (Nationaal Archief), Wikimedia Commons, άδεια CC0.