Η Ρόμα γεννήθηκε στις 7 Ιουνίου 1927, όταν τρεις ομάδες της ιταλικής πρωτεύουσας συμφώνησαν να γίνουν μία. Στις 7 Ιουνίου 2027 οι «Τζαλορόσι» κλείνουν 100 χρόνια. Ένας ολόκληρος αιώνας με λύκους, κίτρινο, κόκκινο και τον αιώνιο αρχηγό, Φραντσέσκο Τότι.
Τρεις ομάδες, μία Ρόμα
Εμπνευστής ήταν ο Ίταλο Φόσκι, πρόεδρος της Fortitudo-Pro Roma και στέλεχος του τότε φασιστικού κόμματος στη Ρώμη. Ήθελε μια ομάδα που θα μπορούσε να τα βάλει με τους ισχυρούς του Βορρά, και μαζί με τον Ουλίσε Ιλιόρι της Alba-Audace και τον Βιτόριο Σιαλόγια της Roman συμφώνησαν στη συγχώνευση στο σπίτι του, στην οδό Forlì.
Η Λάτσιο είχε επίσης συζητήσει τη συμμετοχή της, αλλά τελικά αρνήθηκε. Έτσι η Ρώμη έμεινε με δύο μεγάλες ομάδες, που ως σήμερα μοιράζονται την πόλη και το Olimpico.
Υπάρχει και μια δεύτερη ημερομηνία. Στις 22 Ιουλίου 1927 έγινε η πρώτη επίσημη συνέλευση που μοίρασε τα αξιώματα, και αυτή τη μέρα έχουν διαλέξει οι σημερινοί ιδιοκτήτες για τη μεγάλη ετήσια γιορτή, ενώ ο σύλλογος αναγνωρίζει την 7η Ιουνίου ως ημέρα της συμφωνίας.
Τα χρώματα του Καπιτωλίου
Το κίτρινο και το κόκκινο δεν διαλέχτηκαν τυχαία. Είναι τα χρώματα του λάβαρου του Καπιτωλίου, δηλαδή του δήμου της Ρώμης, και έδωσαν στην ομάδα το παρατσούκλι «Giallorossi».
Το κόκκινο κυριαρχεί σχεδόν πάντα στη φανέλα, αν και η απόχρωσή του άλλαξε πολλές φορές. Τη σεζόν 1978-79, για ένα διάστημα, έμοιαζε σχεδόν πορτοκαλί, ενώ στα τέλη του '60 και στις αρχές του '70 η λευκή φανέλα φορέθηκε ως πρώτη εμφάνιση.
Υπάρχει και μια σπάνια εξαίρεση: την 1η Μαρτίου 1931, κόντρα στην Τριεστίνα, η Ρόμα αγωνίστηκε με πράσινη φανέλα.
Η λύκαινα και ο «λυκάκος»
Το πρώτο σήμα ήταν μια τριγωνική ασπίδα: πάνω, σε κίτρινο φόντο, η λύκαινα του Καπιτωλίου που θηλάζει τον Ρωμύλο και τον Ρέμο, και κάτω, στο κόκκινο, τα αρχικά ASR. Από εκεί βγήκε και το προσωνύμιο «Λύκοι».
Ο δήμος όμως δεν επέτρεψε να κατοχυρωθεί η λύκαινα ως εμπορικό σήμα. Έτσι, το 1978, ο σχεδιαστής Πιέρο Γκράτον δημιούργησε τον «lupetto», ένα στυλιζαρισμένο κεφάλι λύκου με κόκκινα μάτια.
Η λύκαινα γύρισε στη φανέλα μετά από συμφωνία με τον δήμο το 1997. Ο lupetto όμως έμεινε στην καρδιά των οπαδών και ξαναφάνηκε σε εκτός έδρας φανέλες μετά το 2010.
Από το Testaccio στα σκουντέτι
Από το 1929 ως το 1940 η Ρόμα έπαιζε στο θρυλικό Campo Testaccio, όπου οι οπαδοί μαζεύονταν και στον λόφο Monte dei Cocci. Εκεί, το 1931, νίκησε 5-0 τη Γιουβέντους, ένα ματς που ενέπνευσε ακόμα και ταινία.
Το πρώτο σκουντέτο ήρθε το 1942, πρώτος τίτλος για ομάδα του Κέντρου και του Νότου της Ιταλίας. Το δεύτερο ήρθε το 1983 με τον Νιλς Λίντχολμ και τον Βραζιλιάνο Φαλκάο, και το τρίτο το 2001 με τον Φάμπιο Καπέλο.
Ο Τότι και οι θρύλοι
Η πιο πικρή βραδιά ήταν στις 30 Μαΐου 1984, στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο δικό της Olimpico, όπου έχασε στα πέναλτι από τη Λίβερπουλ. Η μεγάλη ευρωπαϊκή χαρά ήρθε το 2022, με το πρώτο Conference League και τον Ζοζέ Μουρίνιο στον πάγκο.
Στη φανέλα της έγραψαν ιστορία ο Φούλβιο Μπερναρντίνι, ο Αμεντέο Αμαντέι, ο Μπρούνο Κόντι και ο Ντανιέλε Ντε Ρόσι. Πάνω από όλους όμως στέκεται ο Φραντσέσκο Τότι, με 786 συμμετοχές και 307 γκολ από το 1993 ως το 2017.
Από τότε που αποσύρθηκε, το νούμερο 10 δεν έχει δοθεί σε κανέναν.
Γιόρτασε μαζί μας
Από τη συμφωνία στην οδό Forlì μέχρι τον λυκάκο του Γκράτον και τα γκολ του Τότι, η Ρόμα κλείνει έναν ολόκληρο αιώνα. Tanti auguri και χρόνια πολλά στους Τζαλορόσι για τα 100 τους χρόνια!
Δες τις φανέλες της Ρόμα στο sportarena.gr.
Φωτογραφία: Το Stadio Olimpico στον αγώνα Ρόμα - Γιουβέντους το 2014 – romazone, Wikimedia Commons, άδεια CC BY 2.0.