Για κάθε Παναθηναϊκό, το πράσινο δεν είναι απλώς ένα χρώμα. Είναι η Λεωφόρος, το τριφύλλι, οι κερκίδες γεμάτες κόσμο. Κι όμως, η ιστορία της φανέλας ξεκινά με μια μικρή έκπληξη που λίγοι γνωρίζουν.

Το 1908 και ο Γιώργος Καλαφάτης

Στις 3 Φεβρουαρίου 1908, ο νεαρός αθλητής Γιώργος Καλαφάτης πήρε μια απόφαση που άλλαξε το ελληνικό ποδόσφαιρο. Ο Πανελλήνιος Γυμναστικός Σύλλογος είχε καταργήσει το ποδοσφαιρικό του τμήμα, κι εκείνος αποχώρησε μαζί με άλλους αθλητές. Έτσι γεννήθηκε ο Ποδοσφαιρικός Όμιλος Αθηνών.

Πρώτος πρόεδρος ήταν ο αδελφός του, Αλέξανδρος Καλαφάτης. Λέγεται ότι ο Γιώργος είχε εμπνευστεί από τους αγώνες ποδοσφαίρου των Ολυμπιακών του 1906 στην Αθήνα. Αξίζει να πούμε ότι για έναν αιώνα η ακριβής ημερομηνία ίδρυσης δεν ήταν γνωστή, γι' αυτό κάποιοι θεωρούσαν επίσημη την 15η Μαρτίου.

Η πρώτη φανέλα ήταν… κόκκινη

Εδώ είναι η έκπληξη. Οι πρώτες εμφανίσεις του ΠΟΑ δεν ήταν πράσινες. Σύμφωνα με πηγές, το 1908 η ομάδα χρησιμοποίησε λευκό και κόκκινο.

Στον πρώτο επίσημο αγώνα, στα Τρίκαλα στις 9 Σεπτεμβρίου 1908, ο παίκτης-προπονητής της ομάδας εμφανίστηκε με κόκκινη φανέλα και λευκό παντελόνι. Οι πηγές δεν ξεκαθαρίζουν αν αυτά ήταν τα επίσημα χρώματα ή απλώς η εμφάνιση εκείνης της ημέρας.

Το πράσινο κάνει την εμφάνισή του

Το 1910 ο Καλαφάτης και οι περισσότεροι αθλητές αποχώρησαν ξανά μετά από μια διαφωνία και δημιούργησαν τον Πανελλήνιο Ποδοσφαιρικό Όμιλο. Σύμφωνα με αρκετές πηγές, την ίδια χρονιά υιοθετήθηκαν το πράσινο και το λευκό.

Από τότε το πράσινο έμεινε το κύριο χρώμα του συλλόγου. Είναι ένα χρώμα που συνδέθηκε με τη φύση, την ελπίδα και, σιγά σιγά, με μια ολόκληρη πόλη.

Το τριφύλλι του 1918

Το 1918 ο Μιχάλης Παπάζογλου, αθλητής και αργότερα γενικός γραμματέας, πρότεινε για έμβλημα το τριφύλλι. Το είχε φορέσει ο ίδιος παλιότερα στη Χαλκηδόνα της Κωνσταντινούπολης. Το σχέδιο το έκανε ο Γιώργος Χατζόπουλος, μέλος του συλλόγου και διευθυντής της Εθνικής Πινακοθήκης.

Υπάρχει και μια όμορφη ιστορία πίσω του. Κάποιες πηγές λένε ότι η έμπνευση ήρθε από τον Καναδό δρομέα Γουίλιαμ Σέρινγκ, που κέρδισε τον Μαραθώνιο του 1906 στην Αθήνα με ένα τριφύλλι στη μπλούζα του. Οι ιθύνοντες ήθελαν ένα σύμβολο που να μην είναι τοπικιστικό, αλλά να εκφράζει όλη την Αθήνα.

ΠΑΟ και Λεωφόρος

Ο Δήμος Αθηναίων παραχώρησε το 1922 στον σύλλογο τον χώρο της Λεωφόρου Αλεξάνδρας. Εκεί χτυπούσε η καρδιά της ομάδας για έναν αιώνα. Το 1981 το γήπεδο πήρε επίσημα το όνομα «Απόστολος Νικολαΐδης», και θεωρείται το παλαιότερο εν λειτουργία ποδοσφαιρικό γήπεδο της Ελλάδας.

Στις 15 Μαρτίου 1924 ο σύλλογος πήρε το όνομα Παναθηναϊκός Αθλητικός Όμιλος. Τα τρία γράμματα, ΠΑΟ, έγιναν από τότε συνώνυμο του πράσινου.

Η νύχτα του Γουέμπλεϊ

Στις 2 Ιουνίου 1971 η πράσινη φανέλα έφτασε εκεί που καμία άλλη ελληνική φανέλα δεν έχει φτάσει. Με προπονητή τον Φέρενκ Πούσκας και αρχηγό τον Μίμη Δομάζο, ο Παναθηναϊκός αγωνίστηκε στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών στο Γουέμπλεϊ.

Για να φτάσει εκεί, η ομάδα πέρασε από Ζενές Ες, Σλόβαν Μπρατισλάβας, Έβερτον και Ερυθρό Αστέρα. Είναι μέχρι σήμερα η μόνη ελληνική ομάδα που έχει παίξει σε τελικό της κορυφαίας ευρωπαϊκής διοργάνωσης.

Ηττήθηκε 2-0 από τον Άγιαξ, όμως η πορεία έμεινε στην ιστορία. Ο Αντώνης Αντωνιάδης αναδείχθηκε πρώτος σκόρερ της διοργάνωσης με δέκα γκολ.

Η φανέλα ως κομμάτι ιστορίας

Η φανέλα του Παναθηναϊκού κουβαλάει πάνω της τον Καλαφάτη, τη Λεωφόρο, το Γουέμπλεϊ και γενιές ολόκληρες οπαδών. Κάθε τριφύλλι στο στήθος θυμίζει ότι αυτός ο σύλλογος γεννήθηκε για να εκπροσωπεί ολόκληρη την Αθήνα.

Γι' αυτό μια πράσινη φανέλα δεν μπαίνει απλώς στη ντουλάπα. Μπαίνει στη συλλογή, φοριέται στις μεγάλες βραδιές και περνά από τον πατέρα στο παιδί.

Δες τις φανέλες του Παναθηναϊκού στο sportarena.gr.

Φωτογραφία: Η ενδεκάδα του Παναθηναϊκού στον τελικό του Γουέμπλεϊ, 1971 – Anefo / Nationaal Archief, Wikimedia Commons, άδεια CC0.