Στις 26 Απριλίου 1911 ιδρύθηκε στο Ζάγκρεμπ η Γκράτζανσκι, ο σύλλογος από τον οποίο η Ντινάμο μετρά την ιστορία της. Σύμφωνα με την επίσημη παράδοση του συλλόγου, στις 26 Απριλίου 2027 η Ντινάμο Ζάγκρεμπ κλείνει 116 χρόνια. Το όνομα «Ντινάμο» πάντως εμφανίστηκε αρκετά αργότερα, το 1945.
Ένας κροατικός σύλλογος για όλους
Το 1911 το Ζάγκρεμπ ανήκε στην Αυστροουγγαρία, και στην πόλη κυκλοφορούσε ότι θα στηνόταν ένας σύλλογος για το ουγγρικό πρωτάθλημα. Ως απάντηση, ο Αντρίγια Μουταφέλια και οι φίλοι του δημιούργησαν έναν πολυαθλητικό σύλλογο με καθαρά κροατική ταυτότητα.
Η προσωρινή διοίκηση εκλέχτηκε στις 13 Απριλίου και η ιδρυτική συνέλευση έγινε στις 26 Απριλίου 1911, στο εστιατόριο Budějovička. Η πρώτη προπόνηση έγινε στις 14 Μαΐου, στο δάσος Tuškanac.
Γκράτζανσκι σημαίνει «των πολιτών»
Το πλήρες όνομα ήταν I. HŠK Građanski, δηλαδή «Πρώτος Κροατικός Αθλητικός Σύλλογος Πολιτών». Ήταν ο πρώτος σύλλογος του Ζάγκρεμπ ανοιχτός σε πολίτες κάθε κοινωνικής τάξης.
Η Γκράτζανσκι έγινε η πιο πετυχημένη ομάδα της Γιουγκοσλαβίας του μεσοπολέμου, με πέντε πρωταθλήματα: 1923, 1926, 1928, 1937 και 1940. Έκανε επίσης περιοδείες σε Ισπανία και Τουρκία και το 1923 πανηγύρισε νίκη στη Βαρκελώνη.
1945: νέο όνομα, ίδια ψυχή
Μετά τον πόλεμο οι κομμουνιστικές αρχές διέλυσαν την Γκράτζανσκι και απαγόρευσαν το όνομά της. Στις 9 Ιουνίου 1945 γεννήθηκε η Ντινάμο, που κράτησε τα χρώματα, το παρατσούκλι και τον κόσμο της παλιάς ομάδας.
Για δεκαετίες ως έτος ίδρυσης θεωρούνταν το 1945, και μόνο στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο σύλλογος διεκδίκησε ανοιχτά την κληρονομιά της Γκράτζανσκι. Το «G» στο σημερινό GNK, δηλαδή «Ποδοσφαιρικός Σύλλογος Πολιτών», προστέθηκε για τα 100 χρόνια και θυμίζει ακριβώς αυτή τη ρίζα.
Μετά την ανεξαρτησία της Κροατίας η ομάδα λεγόταν για λίγο HAŠK Građanski και έπειτα Croatia Zagreb, όνομα που οι οπαδοί δεν αποδέχτηκαν ποτέ. Τον Φεβρουάριο του 2000 επέστρεψε στο «Ντινάμο».
Μπλε σαν τον ουρανό του Ζάγκρεμπ
Το χρώμα της Ντινάμο είναι το βασιλικό μπλε, γι' αυτό οι οπαδοί τη λένε «Modri» ή «Plavi», δηλαδή «οι Μπλε». Ένα ακόμα παρατσούκλι, «Purgeri», σημαίνει «οι αστοί του Ζάγκρεμπ» και παραπέμπει κι αυτό στη Γκράτζανσκι.
Το σήμα που φοριέται σήμερα σχεδιάστηκε το 1969 και υιοθετήθηκε επίσημα έναν χρόνο αργότερα, με πρότυπο το διάσημο σήμα της Γκράτζανσκι. Στους ευρωπαϊκούς αγώνες η ομάδα φοράει τα τελευταία χρόνια και μια πιο σκούρα, ναυτική απόχρωση του μπλε.
Η νύχτα με τη Λιντς και οι ευρωπαϊκές βραδιές
Η μεγαλύτερη στιγμή ήρθε το 1967, στον τελικό του Κυπέλλου Εκθέσεων απέναντι στη Λιντς. Η Ντινάμο νίκησε 2-0 στο Maksimir με γκολ των Μάριαν Τσέρτσεκ και Κράσναντορ Ρόρα και κράτησε το 0-0 στο Elland Road.
Ήταν το πρώτο ευρωπαϊκό τρόπαιο γιουγκοσλαβικής ομάδας και παραμένει το μοναδικό κροατικού συλλόγου. Τέσσερα χρόνια νωρίτερα, το 1963, η ομάδα είχε χάσει τον ίδιο τελικό από τη Βαλένθια.
Στο Maksimir, που άνοιξε το 1912, η Ντινάμο παίζει από το 1948. Εκεί, το 2021, ο Μίσλαβ Όρσιτς πέτυχε χατ-τρικ στο 3-0 επί της Τότεναμ, που έστειλε την ομάδα στους «8» του Europa League.
Τα παιδιά του Maksimir
Ο Σλάβεν Ζάμπατα, αρχηγός της ομάδας του 1967, σκόραρε 148 γκολ σε επίσημους αγώνες, ενώ ο τερματοφύλακας Ντράζεν Λάντιτς έχει τις περισσότερες συμμετοχές, 468. Από τα μπλε πέρασαν ο Ζβόνιμιρ Μπόμπαν και ο Ντάβορ Σούκερ, πρώτος σκόρερ του Μουντιάλ του 1998.
Από την ακαδημία βγήκαν ο Λούκα Μόντριτς, κάτοχος της Χρυσής Μπάλας, και ο Ματέο Κόβατσιτς. Στο Μουντιάλ του 2018, όπου η Κροατία πήρε το ασημένιο, έπαιξαν 14 πρώην ή τότε παίκτες της Ντινάμο.
Γιόρτασε μαζί μας
Από το εστιατόριο Budějovička του 1911 μέχρι τις ευρωπαϊκές νύχτες του Maksimir, το μπλε της Ντινάμο έμεινε πάντα το ίδιο. Χρόνια πολλά, Modri, για τα 116 σας χρόνια!
Δες τις φανέλες της Ντινάμο Ζάγκρεμπ στο sportarena.gr.
Φωτογραφία: Το γήπεδο Maksimir στο Ζάγκρεμπ – Suradnik13, Wikimedia Commons, άδεια CC BY-SA 4.0.