Στις 3 Ιουλίου 1920, στη Λισαβόνα, μια παρέα αποφοίτων ενός φιλανθρωπικού ιδρύματος για ορφανά παιδιά έστησε τη δική της ομάδα. Η Κάζα Πία κλείνει στις 3 Ιουλίου 2027 τα 107 της χρόνια. Και κρατάει ένα μοναδικό προνόμιο: τις φανέλες της φόρεσε η Εθνική Πορτογαλίας στο πρώτο της ματς.

Τα παιδιά του ιδρύματος

Το όνομα δεν είναι τυχαίο. Η Casa Pia de Lisboa είναι ένα ίδρυμα για ορφανά και άπορα παιδιά, που δημιουργήθηκε το 1780 με πρωτοβουλία του αστυνομικού διοικητή Πίνα Μανίκε. Πολλοί από τους αθλητές του κλαμπ ήταν, και είναι, «casapianos», παιδιά του ιδρύματος.

Ανάμεσα στους ιδρυτές ήταν ο Κάντιντο ντε Ολιβέιρα, ο Ρικάρντο Ορνέλας και ο Νταβίντ Φερέιρα. Ο Κάντιντο είχε μπει ορφανός στο ίδρυμα το 1905 και είχε παίξει στη Μπενφίκα, πριν γίνει αρχηγός και αστέρι της νέας ομάδας.

Η αρχή ήταν εντυπωσιακή. Ήδη το 1920 η Κάζα Πία νίκησε 2-1 τη Μπενφίκα για το τρόπαιο Bronze Herculano Santos, και τη σεζόν 1920-21 πήρε το πρωτάθλημα και το κύπελλο της Λισαβόνας.

Μαύρο, ο σταυρός του Χριστού και οι «Χήνες»

Το χρώμα της Κάζα Πία είναι το μαύρο. Στο σήμα της ο Σταυρός του Χριστού, σε κόκκινο και λευκό, στέκεται πάνω σε μαύρο φόντο, μαζί με τα αρχικά CPAC.

Το παρατσούκλι τους είναι «Gansos», δηλαδή οι Χήνες, αλλά κανείς δεν ξέρει με σιγουριά από πού βγήκε. Μια εκδοχή μιλά για τους μαθητές κολυμβητές που έτρεχαν γυμνόστηθοι από το μοναστήρι των Ιερωνυμιτών ως την παραλία, ενώ μια άλλη για την εικόνα των μαθητών που παρέλαυναν με τις στολές τους.

Η Εθνική με δανεικές φανέλες

Στις 18 Δεκεμβρίου 1921 η Πορτογαλία έδωσε στη Μαδρίτη τον πρώτο επίσημο αγώνα της ιστορίας της, απέναντι στην Ισπανία. Έχασε 3-1, αλλά η εικόνα της έμεινε στην ιστορία: μαύρη φανέλα και μαύρες κάλτσες, λευκό σορτσάκι και το εθνόσημο στο στήθος.

Τα ρούχα τα είχε δανείσει η Κάζα Πία, η πρόσφατη πρωταθλήτρια της Λισαβόνας. Τέσσερις παίκτες της ήταν στη βασική ενδεκάδα, και αρχηγός ήταν ο Κάντιντο ντε Ολιβέιρα.

Ο «δάσκαλος» του πορτογαλικού ποδοσφαίρου

Ο Κάντιντο έγινε αργότερα ομοσπονδιακός προπονητής και κατέκτησε πρωταθλήματα με τη Σπόρτινγκ. Στον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο δούλεψε για βρετανικό δίκτυο πληροφοριών, συνελήφθη το 1942 και στάλθηκε στο στρατόπεδο του Ταραφάλ στο Πράσινο Ακρωτήριο.

Μετά την επιστροφή του ήταν από τους ιδρυτές της εφημερίδας A Bola, το 1945. Πέθανε το 1958 στη Στοκχόλμη, όπου κάλυπτε το Μουντιάλ ως δημοσιογράφος, και σήμερα το Σούπερ Καπ της Πορτογαλίας φέρει το όνομά του.

Χωρίς σπίτι, και η μεγάλη επιστροφή

Η Κάζα Πία έπαιξε μόλις μία σεζόν στο πρώτο εθνικό πρωτάθλημα, το 1938-39, και υποβιβάστηκε. Λίγο αργότερα το καθεστώς απαλλοτρίωσε το γήπεδό της στο Restelo για τη μεγάλη Έκθεση του Πορτογαλικού Κόσμου.

Για χρόνια περιπλανιόταν σε ξένα γήπεδα, μέχρι τις 29 Αυγούστου 1954, όταν εγκαινιάστηκε το Estádio Pina Manique. Ακολούθησαν δεκαετίες στις μικρές κατηγορίες, μέχρι να έρθει το Campeonato de Portugal του 2019.

Το 2022 οι Χήνες ξαναπέταξαν ψηλά: άνοδος στην Primeira Liga μετά από 83 χρόνια. Τη σεζόν 2025-26 τερμάτισαν 16οι, αλλά κράτησαν τη θέση τους στα μπαράζ με την Τορεένσε (0-0 και 2-0) και συνεχίζουν στη μεγάλη κατηγορία.

Γιόρτασε μαζί μας

Από τους διαδρόμους ενός ορφανοτροφείου ως τις μαύρες φανέλες της πρώτης Εθνικής, η Κάζα Πία κουβαλά ένα κομμάτι από την ψυχή του πορτογαλικού ποδοσφαίρου. Χρόνια πολλά, Gansos, για τα 107 σας χρόνια!

Δες τις συλλεκτικές φανέλες στο sportarena.gr.

Φωτογραφία: Η ομάδα της Κάζα Πία στο Παρίσι, Δεκέμβριος 1920 – Agence Rol, Wikimedia Commons, κοινό κτήμα.