Λίγες φανέλες στην Ευρώπη κουβαλούν τόσο φορτίο όσο η κατακόκκινη της Μπενφίκα. Μέσα της χωράνε ένα φαρμακείο της Λισαβόνας, ένας αετός, ο μεγαλύτερος Πορτογάλος σκόρερ όλων των εποχών και μια κατάρα που, σύμφωνα με τον θρύλο, κρατάει ακόμα. Πάμε από την αρχή.

Ένα φαρμακείο στο Μπελέμ, 1904

Στις 28 Φεβρουαρίου 1904, 24 άνθρωποι μαζεύτηκαν στο φαρμακείο Franco, στη Ρούα Ντιρέιτα ντε Μπελέμ της Λισαβόνας. Εκεί γεννήθηκε η Σπορτ Λισβόα, με πρώτο πρόεδρο τον Ζοζέ Ρόζα Ροντρίγκες. Ανάμεσα στους παρόντες ήταν και ο Κόσμε Νταμιάου, η μορφή που έμελλε να ταυτιστεί με τα πρώτα βήματα του συλλόγου.

Τον πρώτο της αγώνα η ομάδα τον έδωσε την 1η Ιανουαρίου 1905. Στις 13 Σεπτεμβρίου 1908 ήρθε η συγχώνευση με τον Γκρούπο Σπορτ Μπενφίκα. Από εκεί προέκυψε το όνομα που ξέρουμε σήμερα: Σπορτ Λισβόα ε Μπενφίκα.

Γιατί κόκκινο και λευκό;

Οι ιδρυτές διάλεξαν κόκκινο και λευκό. Η εξήγηση που δίνεται είναι πρακτική: τα δύο χρώματα ξεχώριζαν καλύτερα στο μάτι των παικτών μέσα στο γήπεδο.

Μέσα στα χρόνια το κόκκινο απέκτησε και συμβολισμό, αφού συνδέεται με τη γενναιότητα, ενώ το λευκό με την ειρήνη. Υπάρχει και μια ιστορική λεπτομέρεια: το 1936 η πορτογαλική λογοκρισία μπλόκαρε τη λέξη «vermelhos» (κόκκινοι). Έτσι επικράτησε το παρατσούκλι «Ενκαρνάδος», που σημαίνει επίσης «οι Κόκκινοι».

Ο αετός και το «E pluribus unum»

Στο σήμα ο αετός στέκεται πάνω σε κόκκινη και λευκή ασπίδα, σύμβολο ανεξαρτησίας, κύρους και αρχοντιάς. Από εκεί βγαίνει και το άλλο παρατσούκλι της ομάδας, «Αγκουίας», δηλαδή οι Αετοί. Κάτω από τον αετό υπάρχουν τα αρχικά SLB πάνω σε μια μπάλα.

Το λατινικό ρητό «E pluribus unum» σημαίνει «Από τους πολλούς, ένα» και μιλά για την ενότητα των μελών. Αν προσέξεις, στο σήμα υπάρχει και ένας τροχός ποδηλάτου. Μπήκε το 1908, γιατί η ποδηλασία ήταν ένα από τα αθλήματα του Γκρούπο Σπορτ Μπενφίκα.

Οι δύο ευρωπαϊκοί θρίαμβοι

Με προπονητή τον Ούγγρο Μπέλα Γκούτμαν, η Μπενφίκα έκανε κάτι μοναδικό για το πορτογαλικό ποδόσφαιρο. Το 1961 κέρδισε την Μπαρτσελόνα με 3–2 στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Έναν χρόνο αργότερα σήκωσε ξανά την κούπα.

Ο τελικός του 1962, στις 2 Μαΐου στο Ολυμπιακό Στάδιο του Άμστερνταμ, ήταν θέαμα. Η Ρεάλ Μαδρίτης προηγήθηκε με χατ-τρικ του Πούσκας, όμως η Μπενφίκα γύρισε το ματς και νίκησε 5–3. Η κόκκινη φανέλα είχε πια θέση στον χάρτη της Ευρώπης.

Εουζέμπιο, ο «Μαύρος Πάνθηρας»

Ο Εουζέμπιο ήρθε από τη Σπόρτινγκ του Λουρένσο Μάρκες, στη Μοζαμβίκη, τον Μάιο του 1961, ύστερα από μια μακριά και αμφισβητούμενη μεταγραφή. Στον τελικό του 1962 σκόραρε δύο φορές. Το 1965 πήρε τη Χρυσή Μπάλα, και παραμένει ο μόνος που την κατέκτησε ενώ αγωνιζόταν σε πορτογαλική ομάδα.

Με 473 γκολ σε 440 επίσημα παιχνίδια, είναι ο πρώτος σκόρερ όλων των εποχών της Μπενφίκα. Τον έλεγαν «Μαύρο Πάνθηρα», «Μαύρο Μαργαριτάρι» ή απλώς «ο Βασιλιάς».

Η «κατάρα» του Γκούτμαν

Μετά τον θρίαμβο του 1962, ο Γκούτμαν ζήτησε αύξηση ή μπόνους, η διοίκηση αρνήθηκε και εκείνος έφυγε. Οι πηγές διαφέρουν στις λεπτομέρειες. Σύμφωνα με τον θρύλο, φεύγοντας είπε ότι χωρίς αυτόν η Μπενφίκα δεν θα ξαναγίνει πρωταθλήτρια Ευρώπης για εκατό χρόνια.

Το αν ήταν κατάρα ή απλώς μια πικρή απειλή, ο καθένας το κρίνει μόνος του. Τα νούμερα πάντως είναι σκληρά: η ομάδα έχασε και τους οκτώ ευρωπαϊκούς τελικούς που έπαιξε από το 1962 ως το 2015. Λέγεται μάλιστα ότι ο Εουζέμπιο προσευχήθηκε στον τάφο του Γκούτμαν το 1990, πριν από έναν ακόμη τελικό, χωρίς αποτέλεσμα.

Μια φανέλα που είναι κομμάτι ιστορίας

Η φανέλα της Μπενφίκα δεν είναι απλώς ένα κόκκινο μπλουζάκι. Είναι ο αετός, οι Αετοί του Λουζ, τα δύο ευρωπαϊκά του '61 και του '62 και η αγωνία μιας κερκίδας που ακόμα περιμένει να σπάσει το ξόρκι. Γι' αυτό οι συλλέκτες την αγαπούν, είτε πρόκειται για ρετρό σχέδιο είτε για τη φετινή εμφάνιση.

Δες τις φανέλες της Μπενφίκα στο sportarena.gr.

Φωτογραφία: Το Estádio da Luz της Μπενφίκα στη Λισαβόνα – Alvesgaspar, Wikimedia Commons, άδεια CC BY-SA 3.0.