Στις 18 Μαρτίου 1900, σε ένα καφέ στο κέντρο του Άμστερνταμ, τρεις φίλοι ίδρυσαν τον σύλλογο που αργότερα θα γινόταν σχολή ποδοσφαίρου για όλο τον κόσμο. Στις 18 Μαρτίου 2027 ο Άγιαξ κλείνει 127 χρόνια. Και η φανέλα του, λευκή με μια φαρδιά κόκκινη λωρίδα, είναι από τις πιο αναγνωρίσιμες του πλανήτη.
Τρεις φίλοι στην Kalverstraat
Ο Φλόρις Στέμπελ, ο Καρέλ Ρέεσερ και ο Χαν Ντάντε συναντήθηκαν στο Café Oost-Indië, στον δεύτερο όροφο ενός κτιρίου στην Kalverstraat. Δεν ξεκινούσαν από το μηδέν: ήδη από το 1894 είχαν φτιάξει μια ομάδα με το όνομα «Union», που αργότερα μετονομάστηκε Άγιαξ. Εκείνη η πρώτη ομάδα έπαιζε στο Vondelpark, όμως σύντομα έσβησε.
Ο Στέμπελ έγινε ο πρώτος πρόεδρος του νέου συλλόγου. Χάθηκε στη θάλασσα το 1910, γύρω στα τριάντα του, όταν το πλοίο με το οποίο ταξίδευε δεν έφτασε ποτέ στον προορισμό του. Έτσι δεν πρόλαβε να δει ούτε τον πρώτο τίτλο ούτε τη φανέλα που έκανε τον Άγιαξ διάσημο.
Ένας Έλληνας ήρωας στο Άμστερνταμ
Το όνομα ακούγεται οικείο σε κάθε Έλληνα. Ο σύλλογος πήρε το όνομά του από τον Αίαντα, τον θρυλικό ήρωα της ελληνικής μυθολογίας. Το 1928 το κεφάλι του πολεμιστή μπήκε στο έμβλημα και έγινε το σήμα κατατεθέν της ομάδας.
Το 1990 το σήμα έγινε πιο αφαιρετικό, σχεδιασμένο με έντεκα γραμμές, όσοι και οι παίκτες μιας ενδεκάδας. Τον Νοέμβριο του 2024 όμως ο Άγιαξ ανακοίνωσε την επιστροφή στο κλασικό σήμα του 1928 από τη σεζόν 2025-26.
Από το μαύρο στη λευκή φανέλα
Οι πρώτες εμφανίσεις δεν θύμιζαν καθόλου τη σημερινή. Ο Άγιαξ ξεκίνησε με μαύρη φανέλα και κόκκινη ζώνη, αναφορά στο κόκκινο, μαύρο και λευκό του Άμστερνταμ. Λίγο αργότερα πέρασε σε κόκκινες και λευκές ρίγες.
Το 1911 η ομάδα ανέβηκε στην πρώτη κατηγορία και εκεί προέκυψε πρόβλημα. Τις ίδιες ρίγες φορούσε η Σπάρτα Ρότερνταμ, που ως παλαιότερος σύλλογος είχε το προβάδισμα. Από τη σεζόν 1911-12 ο Άγιαξ φόρεσε λοιπόν λευκή φανέλα με φαρδιά κόκκινη κάθετη λωρίδα, και δεν την άλλαξε ποτέ.
Υπάρχει και μια απρόσμενη παρένθεση. Από το 1946 έως το 1949 η ομάδα έπαιζε με φανέλες της Άρσεναλ, που είχε φέρει ο τερματοφύλακας Γκέριτ Καϊζερ. Στα δύσκολα χρόνια μετά τον πόλεμο, κανείς δεν ήθελε να τις πετάξει.
Η φανέλα αλλάζει με τα χρόνια
Το 1972, στον τελικό του Κυπέλλου Πρωταθλητριών με την Ίντερ, εμφανίστηκε για πρώτη φορά στη φανέλα το λογότυπο κατασκευαστή. Την επόμενη σεζόν το σήμα τυπώθηκε για πρώτη φορά στο κέντρο του στήθους.
Πρώτος χορηγός ήταν η TDK, από το 1982 έως το 1991, και ακολούθησε η ABN AMRO, με το όνομά της γραμμένο κάθετα. Από το 2007-08 πάνω από το σήμα μπήκαν αστέρια, ένα για κάθε δέκα πρωταθλήματα Ολλανδίας, και το τρίτο ήρθε μετά τον τίτλο του 2011.
Γουέμπλεϊ, Κρόιφ και τρία στη σειρά
Η πρώτη μεγάλη ευρωπαϊκή νύχτα έχει ελληνικό χρώμα. Το 1971 ο Άγιαξ νίκησε 2-0 τον Παναθηναϊκό στο Γουέμπλεϊ και κατέκτησε το πρώτο του Κύπελλο Πρωταθλητριών.
Με ηγέτη τον Γιόχαν Κρόιφ, η ομάδα το σήκωσε ξανά το 1972 και το 1973, τρία συνεχόμενα. Το 1995 μια νέα γενιά νίκησε 1-0 τη Μίλαν στον τελικό του Champions League, με γκολ του 18χρονου Πάτρικ Κλάιφερτ.
Από τη σχολή του πέρασαν ο Μάρκο φαν Μπάστεν, ο Ντένις Μπέργκαμπ, ο Φρανκ Ράικαρντ και, πιο πρόσφατα, ο Φρένκι ντε Γιονγκ και ο Μάταϊς ντε Λιχτ. Σπίτι της ομάδας ήταν το De Meer από το 1934 έως το 1996, και από τότε η Arena, που το 2018 πήρε το όνομα του Κρόιφ.
Γιόρτασε μαζί μας
Η λευκή φανέλα με την κόκκινη λωρίδα κουβαλάει 127 χρόνια ιστορίας, από τον Στέμπελ ως τον Κρόιφ και τα νέα παιδιά της ακαδημίας. Είναι μια φανέλα που φοριέται με περηφάνια, στο γήπεδο και στον δρόμο.
Χρόνια πολλά, Άγιαξ! Να συνεχίσεις να βγάζεις ταλέντα και να μας χαρίζεις ωραίο ποδόσφαιρο.
Δες τις συλλεκτικές φανέλες στο sportarena.gr.
Φωτογραφία: Η ενδεκάδα του Άγιαξ με τον Κρόιφ πριν από τον ημιτελικό με την Μπενφίκα, 1972 – Anefo / Nationaal Archief, Wikimedia Commons, άδεια CC0.