Η ΑΕΚ ιδρύθηκε στις 13 Απριλίου 1924 στην Αθήνα από πρόσφυγες της Κωνσταντινούπολης. Στις 13 Απριλίου 2027 η Ένωση κλείνει 103 χρόνια. Πίσω από τα κιτρινόμαυρα και τον δικέφαλο αετό υπάρχει η ιστορία ανθρώπων που έχασαν την πατρίδα τους και έφτιαξαν μια καινούργια στη Νέα Φιλαδέλφεια.

Ένα αθλητικό κατάστημα στην οδό Βερανζέρου

Δύο χρόνια μετά τη Μικρασιατική Καταστροφή, χιλιάδες Έλληνες της Πόλης ζούσαν πια στην Αθήνα. Ανάμεσά τους υπήρχαν αθλητές που είχαν παίξει σε συλλόγους όπως ο Πέρα Κλουμπ και η Ένωσις Ταταούλων. Ήθελαν έναν σύλλογο που θα κρατούσε ζωντανή την αθλητική παράδοση της Κωνσταντινούπολης.

Σύμφωνα με τις περισσότερες πηγές, η ιδέα πήρε μορφή στο κατάστημα αθλητικών ειδών «Λουξ» στην οδό Βερανζέρου, που είχαν ο Αιμίλιος Ιωνάς και ο Κωνσταντίνος Δημόπουλος. Άλλες πηγές τοποθετούν την ιδρυτική συνάντηση σε γραφεία της ΧΑΝΑ, στην οδό Μητροπόλεως. Πρώτος πρόεδρος έγινε ο δημοσιογράφος Κωνσταντίνος Σπανούδης, που αργότερα έγινε βουλευτής και υπουργός.

Ένα όνομα που θυμίζει την Πόλη

Το πλήρες όνομα είναι Αθλητική Ένωσις Κωνσταντινουπόλεως. Δεν ήταν απλώς ένας τίτλος, αλλά μια δήλωση ταυτότητας: ο νέος σύλλογος θα ήταν το σπίτι των Πολιτών στην Αθήνα. Από εκεί προέρχεται και το παρατσούκλι «Ένωση».

Η ποδοσφαιρική ομάδα στήθηκε μέσα σε δύο μήνες. Στο πρώτο της φιλικό νίκησε 3-2 μια μικτή του Πειραιά, στο ποδηλατοδρόμιο του Νέου Φαλήρου. Μέχρι να αποκτήσει δικό της χώρο, προπονούνταν σε ένα ανοιχτό οικόπεδο δίπλα στους Στύλους του Ολυμπίου Διός.

Κίτρινο, μαύρο και ο δικέφαλος αετός

Από την ίδρυσή της η ΑΕΚ έχει για σύμβολο τον δικέφαλο αετό σε χρυσοκίτρινο φόντο. Σύμφωνα με τη Ναυτεμπορική, τον πρότεινε ο ίδιος ο Σπανούδης. Ο αετός συνδέεται με τη δυναστεία των Παλαιολόγων και το Βυζάντιο, και επιβίωσε στους αιώνες μέσα από την Ορθόδοξη Εκκλησία.

Τα χρώματα, κίτρινο και μαύρο, έχουν την ίδια βυζαντινή έμπνευση. Επιλέχθηκαν για να θυμίζουν τις χαμένες πατρίδες και τον δεσμό με την Κωνσταντινούπολη. Έτσι γεννήθηκε και το δεύτερο παρατσούκλι της ομάδας, οι «Κιτρινόμαυροι».

Πώς άλλαξε η φανέλα

Η κλασική εμφάνιση της ΑΕΚ είναι κίτρινη φανέλα, άλλοτε μονόχρωμη και άλλοτε ριγέ, με μαύρο σορτσάκι. Εκτός έδρας η ομάδα φορούσε παραδοσιακά ολόμαυρα ή ολόλευκα. Κατά καιρούς εμφανίστηκαν και τρίτες φανέλες σε γαλάζιο, γκρι και βαθυκόκκινο.

Από τις πιο αγαπημένες είναι οι φανέλες της Kappa στη δεκαετία του 1990, με τον δικέφαλο αετό απλωμένο πάνω στο ύφασμα. Η ΑΕΚ έχει ντυθεί επίσης από Adidas, Nike και Diadora, ενώ το 2007 πέρασε στην Puma. Ο πρώτος χορηγός εμφανίστηκε στο στήθος τη σεζόν 1982-83 και ήταν η Citizen.

Από τη Νέα Φιλαδέλφεια στην «Αγιά Σοφιά»

Το 1926 παραχωρήθηκε στην ΑΕΚ μια έκταση στη Νέα Φιλαδέλφεια, που αρχικά προοριζόταν για προσφυγικές κατοικίες. Εκεί χτίστηκε το γήπεδο που αργότερα πήρε το όνομα «Νίκος Γκούμας». Ο πρώτος αγώνας έγινε τον Νοέμβριο του 1930, ένα 2-2 με τον Ολυμπιακό.

Το παλιό γήπεδο κατεδαφίστηκε το 2004, μετά από ζημιές από σεισμό. Στην ίδια θέση υψώθηκε η OPAP Arena «Αγιά Σοφιά», που εγκαινιάστηκε στις 30 Σεπτεμβρίου 2022. Στο πρώτο ματς πρωταθλήματος εκεί, η ΑΕΚ νίκησε 4-1 τον Ιωνικό.

Μεγάλες στιγμές και θρύλοι

Το 1968-69 η ΑΕΚ έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα που έφτασε στα προημιτελικά του Κυπέλλου Πρωταθλητριών. Το 1976-77 ήταν η πρώτη στα ημιτελικά του Κυπέλλου UEFA, όπου την απέκλεισε η Γιουβέντους. Το 1994-95 έγινε η πρώτη ελληνική ομάδα στους ομίλους του Champions League.

Με τον Ντούσαν Μπάγεβιτς στον πάγκο, από το 1989 έως το 1996, ήρθαν τέσσερα πρωταθλήματα. Τη φανέλα φόρεσαν ο Μίμης Παπαϊωάννου, πρώτος σκόρερ και ρέκορντμαν συμμετοχών του συλλόγου, ο Κώστας Νεστορίδης και ο Θωμάς Μαύρος. Στα χρόνια που ακολούθησαν ξεχώρισαν ο Ντέμης Νικολαΐδης, ο Τραϊανός Δέλλας και ο Ριβάλντο. Πιο πρόσφατα, στις 10 Μαΐου 2026, η ΑΕΚ νίκησε 2-1 τον Παναθηναϊκό στην OPAP Arena και κατέκτησε το 14ο πρωτάθλημα της ιστορίας της.

Γιόρτασε μαζί μας

Από ένα μαγαζί αθλητικών ειδών στο κέντρο της Αθήνας μέχρι τη νέα της έδρα, η ΑΕΚ κουβαλά στο στήθος τη μνήμη της Πόλης. Χρόνια πολλά στην Ένωση για τα 103 της χρόνια!

Δες τις φανέλες της ΑΕΚ στο sportarena.gr.

Φωτογραφία: Φίλαθλοι της ΑΕΚ στον πρώτο αγώνα στην «Αγιά Σοφιά» – Demian vi, Wikimedia Commons, άδεια CC BY-SA 4.0.